Ana Sayfa

 
 

Zaman.Com.Tr - Zehra Onat - 28 Temmuz 2012

 

 

Hem reytingde hem de dışa açılmada önde

 

 


Türk edebiyatına 50'den fazla eser kazandırdığı halde layık olduğu değeri uzun süre görmeyen yazar Orhan Kemal, son yıllarda adeta yeniden keşfedildi.
Sosyal meselelere olan duyarlığı ve bireyin toplumla olan münasebetini gerçekçi bir dille anlatma başarısı gösteren yazarın eserleri, televizyon dizilerinin vazgeçilmez kaynağı haline geldi. Geçtiğimiz yıl sona eren ve reyting rekorları kıran "Hanımın Çiftliği"nden sonra bu sezon yayınlanmaya başlayan "Kötü Yol" ve "Evlerden Biri" dizileri bunun en yakın örnekleri. 'İçeri'deki bu ilgiye paralel olarak, dış dünyada da Orhan Kemal'in eserlerine aynı ölçüde rağbet var.

Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2005'te başlatılan Türk Edebiyatının Dışa Açılması Projesi (TEDA) kapsamında, yurtdışından gelen taleplere göre eserlere çeviri ve yayın desteği veriliyor. Bugüne kadar yaklaşık 340 yazarın 724 eseri yabancı bir dile çevrildi. Bu yazarlar arasında Orhan Kemal, yurtdışından eserleri en çok talep gören ikinci isim oldu. TEDA'dan Urduca, Arnavutça, Çince, Sırpça ve Rusça gibi 12 farklı dilde toplam 44 farklı yayın desteği alan yazarın değişik coğrafyalara ulaşan kitapları arasında 72. Koğuş, Bereketli Topraklar Üzerinde, Dünya Evi ve Ekmek Kavgası da bulunuyor. TEDA'dan en fazla çeviri desteği alan yazar ise Orhan Pamuk. Nobel ödüllü yazarın farklı dillerde aldığı 71 destekle listenin birinci sırasında yer alması şaşırtıcı değil. Nobel ödülü sonrası dünya yayın piyasasında kazandığı popülerlik bir yana, Pamuk'un eserleri projeden önce de yazarın çabasıyla çevriliyordu. Şaşırtıcı olan, roman ve öykülerinde daha çok Türkiye'ye özgü toplumsal sorunları işleyen Orhan Kemal'in başka coğrafyalardan ve dillerden gördüğü ilgi.

"DÜNYA ONU 21. YÜZYILDA KEŞFETTİ"

Orhan Kemal'in oğlu Işık Öğütçü, 1970 yılında aramızdan ayrılan yazarın yurtdışında bunca ilgi görmesinin sebebini, onun 'yaşayan bir yazar' olmasına bağlıyor ve yeni gelişmelerin müjdesini veriyor: "Eserlerinde halkı anlatması, gerçekçi olması, çok samimi bir dil kullanması okur tarafından çok seviliyor. Zaten onun anlattığı olaylar, insanlığın ortak sorunları, ortak dertleri. Dolayısıyla bütün ülkeler Orhan Kemal'i 21. yüzyılda keşfetti. Ben tabii hem Orhan Kemal adına hem de ülkem adına gurur duyuyorum. Sürekli yeni talepler geliyor. Şu anda Hollanda, Hindistan, Hırvatistan, Portekiz ile temas halindeyiz. En son Çin'de üç kitabı çıktı. Ağustosta Bereketli Topraklar Üzerine yine Çin'de yayımlanacak. Bulgaristan'da Hanımın Çiftliği dizisinden sonra Orhan Kemal'in üç kitabı yayımlandı. Dört romanıyla daha ilgileniyorlar."

TEDA Başkanı Ümit Yaşar Gözüm'ün verdiği bilgiye göre çeviri desteği verilen yazarlar listesinde 37 yayınla Ahmet Hamdi Tanpınar üçüncü, Oya Baydar dördüncü, Mario Levi beşinci sırada yer alıyor. Reşat Nuri Güntekin ile Elif Şafak 22 yayınla altıncı sırayı paylaşıyor. Bunun dışında, 17 yayın desteğiyle listenin 10. sırasında Hakan Günday ve Tuna Kiremitçi var. Proje kapsamında yedi yıl içinde herhangi bir yabancı dile çevrilen 724 eserden bazılarının ikinci basımı yapılmış. Türk yazarlarının en fazla talep edildiği ilk üç dil 199 eserle Almanca, 143 eserle Bulgarca ve 106 kitapla Arapça.

Projede bakanlığın seçtiği kitaplar yerine yurtdışındaki yayınevlerinden gelen istek etkili oluyor. Bu sebeple TEDA, 54 farklı ülkeden başvuru yapan 338 yayınevinin talepleri doğrultusunda kitaplara destek veriyor.


Destekte yazar ayrımı yapılmıyor

TEDA Projesi Başkanı Ümit Yaşar Gözüm, yazarlara verilen çeviri desteğinin, Türk edebiyatının dışarıda tanınması açısından çok önemli bir aşamaya geldiğini söylüyor: "Türk edebiyatının uluslararası tanıtımında, Cumhuriyet tarihimizde mukayese edilemeyecek sayıda yazarımız 7 yıl gibi kısa bir süre içinde dünyaya açıldı. Program objektif kriterleri olan, yazarlar arasında ayrım yapılmasına imkân vermeyen bir yasal altyapıya sahip. Bunun yanında, yabancı yayınevlerinden gelen talepler doğrultusunda kitap yayınlanmasına destek verdiği için de basılan kitapların amaca hizmet edecek şekilde doğrudan ilgili dil ve kültürdeki okuyucuyla buluşmasına ortam sağlıyor."

   
        

info@orhankemal.org